Ambicja to zarówno poczucie godności osobistej, jak i chęć wybicia się, zrobienia kariery. Nawet dziś, po ponad 20 latach gospodarki rynkowej, słowo kariera zachowało w naszym prowincjonalnym kraju sporą dozę skojarzeń negatywnych, sączonych pracowicie w czasach komunizmu, który miał być sprawiedliwym podziałem nędzy, a więc o jakimkolwiek wybijaniu się mowy być nie mogło.

      Wygląda więc na to, że nasze społeczeństwo, niezależnie od ustroju, nie lubi wyrastających ponad bezpieczną przeciętność, choć z drugiej strony ma pretensję, że nie jest dość bogate (zawsze można jeszcze skarżyć się, że wojna i komunizm, a więc nam się należy, tylko nie wiadomo od kogo). Dodajmy do tego smutny fakt samego postrzegania pracy jako swego rodzaju kary i przekleństwa (według ostatnich badań 81% badanych tak uważa), której przedłużenie, jest przedłużeniem, zda się, wyroku katorgi, o 2 lata dla mężczyzn i aż o magicznie długie 7 lat dla kobiet (o tym, że jest to tylko i wyłącznie wynik braku równouprawnienia emerytalnego, przy forsowanym równouprawnieniu w każdej innej sprawie, nikt nie chce pamiętać) jawi się nagle czymś w rodzaju katastrofy żywiołowej, która zabierze nam wszystkich i wszytko, a otrzymamy obraz społeczeństwa zdecydowanie mało ambitnego i preferującego ubogie nieróbstwo przedtelewizorne.

     Z drugiej strony wiemy, że ambitni Polacy (nie pytam tutaj, co jest motorem takiej ambicji, czy chodzi tylko o pieniądze, czy o coś więcej) już od lat pracują za granicą (w Irlandii, w zasadzie, nie trzeba znać języka angielskiego, bo po polsku można się niemal wszędzie dogadać) i tam uzyskują nie tylko godziwe zarobki, ale i uprawnienia emerytalne. To oznacza, że ambitna jednostka będzie miała prawo wyboru kraju-członka Unii Europejskiej, w którym będzie pobierać emeryturę, a ponieważ w niektórych z nich obowiązuje niższy próg wieku emerytalnego, to może w ogóle nie ma o co kruszyć kopii. Poza tym warto pamiętać, że praca to nie koniecznie to samo zajęcie od pierwszego jej dnia do emerytury. To nie musi być praca na etat, ani w zakładzie, czy w biurze. To nie musi być praca w Polsce, ani nawet w Unii Europejskiej. Klasycznym przykładem przewagi, jaką dają różne prace jest student, który w czasie studiów dorabia. Po studiach będzie mu łatwiej, bo i w CV jest dowód pracowitości, a i sam student jest pewniejszy siebie. Spójrzmy także na przedsiębiorców, którzy nawet nie chcą słyszeć o emeryturze, choć stać ich by było na wspaniałe podróże i inne rozrywki. Im dłużej się nad tym zastanawiam, tym oczywistszym staje się wniosek, że ludzie dzielą się na ambitnych i pozbawionych celu, których los pokarał brakiem bogatych rodziców.

     Wracając do kariery, która dziś nie powinna już być tematem wstydliwym, czujemy intuicyjnie, że ambicja jest niezbędna, aby awansować. Teraz warto pochylić się nad motywacją, czyli motorem ambicji jako takiej. Jeżeli jest to tylko chęć zajęcia wyższego stanowiska, bo to daje wyższy prestiż zewnętrzny, to ścieżka kariery napędzanej takim podejściem do życia będzie stosunkowo krótka. Niedawno miałem do czynienia z kandydatem, na stanowisko dyrektora, który zapytany, dlaczego ubiega się o to stanowisko powiedział, że chce mieć więcej ludzi. Wprawdzie zreflektował się, że odpowiedź, która pokazała jego prawdziwą motywację jest „zła”, ale, jak widać szydło wyłazi z worka w najmniej spodziewanym momencie.

     W ogóle wydaje mi się, że w naszym społeczeństwie przeważa nastawienie do awansu jako zbyt późno przychodzącej, ale przecież już od dawna należnej nagrody (co paradoksalnie rodzi poczucie zwodu), niż miłej niespodzianki wieńczącej codzienną, ciężką pracę (co rodzi naturalne poczucie radości). Raz słyszałem, od jednej z osób ubiegającej się o udział w programie rozwojowym, że ona to już jest gotowa objąć stanowisko prezesa.

     Warto się zastanowić, co, oprócz kręcącego nas tytułu na wizytówce, awans ma nam przynieść, a może zrozumiemy, dlaczego otoczenie tego awansu nie proponuje.
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Całość przeczytasz w numerze 8/2012

Zamów prenumeratę Polskiej Gazety Transportowej już dziś! Kliknj na ten tekst!